وب نوشت های ابراهيم جعفری

به ستاره‌ها، به باران سلام!

به دلایل نامعلومی رفتم بلاگفا!

e-j.blogfa.com

تقویم را ورق می‌زنم تا ببینم ....

   واقعا تقویم زندگی را چه ساده ورق می‌زند دست روزگار، حتی ساده تر از کاری که من دارم با تقویم جیبی خودم می‌کنم که در هر صفحه روزنگارش دو بیت از اشعار حافظ گذاشته شده برای تفنن و چند غزل در بخشی خارج از صفحات مذکور برای تفأل (!)، بخشی هم که در همه تقویمها بدون در نظر داشت این که مربوط به چه سالی است؛ به طور مشترک وجود دارد در تقویم من هم هست مثل دعای تحویل سال (یا مقلب القلوب و ...)، لیست تعطیلات رسمی در ابتدا و کد شهرستانها، تلفنهای ضروری و بیمارستانها، اوقات شرعی و بخش یادداشت در انتها. تا یادم نرفته بگویم در اولش این دو بیت هم هست:

  این قافله عمر عجب می‌گذرد!                                   دریاب دمی که در طرب می‌گذرد 

ساقی غم فردای حریفان چه خوری؟                           پیش آر پیاله را که شب می‌گذرد

....

خوب از شرح تقویم  به ورق زدن تقویم برسیم!

   روز گل و گیاه، روز جهانی بیابان‌زدایی، شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) (تا یادم نرفته این مصیبت این روز را به همگی تسلیت عرض میکنم)، درگذشت دکتر شریعتی، انفجار در حرم امام رضا (ع) به دست ...(؟)، شهادت دکتر چمران، روز اصناف، روز جهانی مبارزه با مواد مخدر، روز قوه قضاییه، روز مبارزه با سلاحهای شیمیایی و میکروبی و ....

در مورد هر روز میشود کلی نوشت البته به لطف بهانه‌ای که نام گذاری این روزها به دست می‌دهد.

   اما علیرغم علاقه‌ام به اعداد فرد، نمی دانم در این ترتیب چرا بیشتر تمایل هست که در مورد گزینه‌های زوج بنویسم . از آنجا که سئوالی در ذهن دارم که می‌خواهم از دانشمندان مجلس بازپرسم (منظورم شما دوستان گرامی هستید)، پس راجع به گزینه‌ای که مربوط به سئوالم هست بحث را باز می‌کنم.

سه‌شنبه ۲۹ خرداد، سالروز درگذشت دکتر شریعتی است!

مردی که ... (این روزها به جای این سه‌نقطه می‌توان یک دنیا حرف و یک عالم احساس گذاشت!)

   در ابتدای آشنایی با این شخصیت جنبه‌ای از گفته‌هایش مرا جذب کرد که فکر می‌‌کنم در انتهای این راه آشنایی هم، جذاب‌ترین باشد و آن، مناجات عجیب و رمز‌آلودی است که این شخص با خدای خود دارد و به قول خودش در کنار عشق و نیازش، مزین به چیزی است که به طور قطع، وجه تمایز برخی دعاها با بعضی دیگر است "آگاهی" و یا آن چیزهایی است که از خدا طلب دارد و علایق و نفرتهای خاصی است که نسبت و مفاهیم مختلف از خود نشان می‌دهد.

"پروردگارا!

به من آرامش بده

تا بپذيرم آنچه را كه نمي توانم تغيير دهم

دليري ده

تا تغيير دهم آنچه را مي توانم تغيير دهم

بينش ده تا تفاوت اين دو را بدانم

مرا فهم ده

تا متوقع نباشم دنيا و مردم آن مطابق ميل من رفتار كنند

خدایا! به من زیستنی عطا کن که در لحظه مرگ، بربی ثمری لحظه ای که برای زیستن گذشته است، حسرت نخورم و مردنی عطا کن که بربیهودگیش، سوگوار نباشم. بگذار تا آن را من، خود انتخاب کنم، اما آن چنان که تو دوست داری 

خدایا! چگونه زیستن را تو به من بیاموز،چگونه مردن را خود خواهم آموخت

خدایا! اخلاص! اخلاص! من میدانم ای خدا. میدانم که برای عشق زیستن و برای زیبایی و خیر مطلق بودن چگونه آدمی را به مطلق میبرد...

خدایا! رحمتی کن تا ایمان نام و نان برایم نیاورد. قوتم ده تا نانم را و حتی نامم را در خطر ایمان افکنم تا از آنها باشم که پول دنیا را میگیرند و برای دین کار میکنند. نه از آنها که پول دین میگیرند و برای دنیا کار میکنند.

خدایا! مرا از این فاجعه پلید مصلحت پرستی (که دین ما شده الان) که چون همه گیر شده، وقاحتش از یاد رفته، و بیماریی شده است که از فرط عمومیتش هرکه از آن سالم مانده باشد بیمار مینماید، مصون بدار. تا به روایت مصلحت، حقیقت را ذبح شرعی نکنم.

و ...."

   حال برگردیم به سئوال و آن اینکه چقدر دکتر شریعتی به آنچه خواسته و یا نخواسته، رسیده یا نرسیده است؟

   یا به عبارت دیگر در شرایطی که دعا به گفته الکسیس کارل برای اجابت به فصاحت نیاز ندارد، دعاهای دکتر شریعتی با چنان فصاحت بی‌نظیر و از زبان شخصی چنین که بی‌تردید تمام تلاشش در راه اخلاص بوده و ایجاد یک خود سازی عظیم انقلابی، مورد قبول افتاده یا نه؟

   یا به طور موجز، آيا شریعتی آنگونه مُرد که خود انتخاب کرده بود، آنطور که خدا هم دوست داشت، دارد، خواهد داشت؟

   یا اینکه به قول نیچه که می‌گوید: "دعا کردن شرم آور است."، آیا شریعتی، در لحظه مرگ بر بی ثمری لحظه‌ای که برای زندگی، نه، برای دعا کردن صرف کرده، حسرت می‌خورد و از این بابت که شریعتش (شریعتی که تمام عمر داد میزد که اگر  فقط به درد آخرت بخورد و نه به درد دنیا، شریعت نیست)، تمام دنیایش را گرفته و به درد آخرتش هم نمی‌خورد شرمسار است؟ 

در پایان به عنوان جایزه کسانی که خوانده‌اند و به این جا رسیده‌اند:

در کلاس شاگرد از استاد می‌پرسد:

استاد! شما چرا سیگار می‌کشید؟ مگر نشنیده‌اید که سیگار کشیدن طول عمر را کم می‌کند؟

استاد پاسخ می‌دهد آری شنیده‌ام اما من به عرض زندگی فکر می‌کنم نه به طول زندگی!

و آن استاد همانی بود که شرحش رفت.

ادامه شاید دارد...

مهمان عزیز است همچو نفس            خفگی آرد اگر آید و بیرون نرود

   بیت بالا؛ در گذشته و در مواقعی مثل حالا که بحث ظلم به مظلوم‌ترین‌ها در ایران شدت می‌گرفت، از طرف برادران مسلمان(!)، دارای ریشه‌های مشترک فرهنگی و دینی با همین جماعت(!)، همزبان(!) و با داعیه اسلام بدون مرز و شعار انسجام اسلامی(!)؛ چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیر مستقیم و با استفاده از مفهوم و محتوای آن، به عنوان توجیه آنچه در حق این قشر، بر خلاف تمام اصول اعلانی خود، روا می‌دارند، به کار گرفته می‌شد.

   اینان حق دارند و این شعر هم بسیار زیبا و معنا دار است ولی "هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد".

   به نظر می‌رسد در تطبیق شرایط مهاجرین افغانستان با این شعر اگر کمی دقیق‌تر بنگریم، نمی‌توان به راحتی از کلمه اول گذر کرد؛ چرا که این نکته ذهن افراد اهل فهم را به خود مشغول خواهد کرد که آیا می‌شود این مهاجرین را مهمان خواند؟

   امروزه کسی را نمی‌توان یافت که تا به حال در مهمانی شرکت نجسته باشد و یا لااقل یک بار در طول عمر خویش از مهمانی، میزبانی نکرده باشد. مخصوصا در سرزمینی که مردمان آن، خود را به صفاتی چون خونگرمی و مهمان‌نوازی ملقب می‌کنند و به غنای فرهنگی و رفع سطح روابط اجتماعی خود می‌بالند، انتظار می‌رود که در مورد به کار بردن مفهوم مهمان و مهمانی ظرافت بیشتری به خرج داده شود.

   آنچه مسلم است در یک مهمانی میزبان تمام تلاش خود را خواهد کرد که میهمان بی‌ یا بانوا، در طول زمان ضیافت، کمترین کمبودی در حد وسع موجود، احساس نکند و از لحاظ گفت‌وگو و پذیرایی و موقعیت قرار گیری، حق تقدم با مهمان است و طبق یک اصل کلی، حق مهمان بهترین‌های رفاهی و بیشترین‌ احترامات ارتباطی می‌باشد.

   حال بیاییم ببینیم اوضاع این به اصطلاح مهمانان قابل قیاس با تعاریف فوق می‌باشد؟

   کدام مهمان را دیده‌اید که بلافاصله بعد از حضور در خانه میزبان، در نزاعی که بین میزبان و همسایه‌اش در گرفته شرکت جوید و به همان اندازه میزبان، از خودگذشتگی نشان دهد. کاری که مهاجرین افغانستانی با اعتقاد به اشتراکات دینی و مذهبی موجود، همان اعتقاد به اشتراکاتی که اکنون به هیچ دردشان نمی‌خورد و ذره‌ای از دردشان نمی‌کاهد، در طول هشت سال دفاع مقدس از کشور ایران، انجام دادند و بدون در نظر گرفتن فشارهای روانی تحمیل شده از درگیری‌های داخل کشور خودشان و بدون اعتنا به خستگی و رنج ناشی از مهاجرت، با تمام وجود، در میادین رزم و جنگ شرکت کردند و در از جان‌گذشتگی چیزی از همرزمان ایرانی‌شان کم نگذاشتند و چه بسا نسبت به تعدادشان تاثیرگذارتر هم بودند.

   کدام مهمان را دیده‌اید که بلافاصله پس از فراغت از جنگ و جدال موصوف در بالا، بدون در نظر گرفتن آنچه خود در این میان از دست داده، به ترمیم زخمهای صاحب‌خانه بپردازد و هر آنچه رمق برایش باقی مانده را صرف اعمار و بازسازی خرابی‌های ناشی از کارزار گذشته بکند. کاری که مهاجرین افغانستان انجام دادند و با تکیه بر همان اعتقاداتی که شرحشان رفت، و در شرایط  روحی و اقتصادی نامناسب آن زمان ایران، به عنوان یک عنصر نجات بخش (که همانا نیروی کار ارزان و کم‌ توقع و متعهد و قابل اطمینان می‌باشد)، ظاهر شده و در طول زمان سازندگی، خشت خشت بنای به همریخته این عمارت را با دستان خسته خویش شکل دادند و بر دوشهای ناتوان و رنجور خویش نهادند و بدون در نظر گرفتن سختی‌هایی که متحمل بودند با شادیهای این مردم شاد می‌شدند و با غمهای آنان غمگین.

   کدام مهمان را دیده‌اید که وقتی صاحبخانه بهبود یافت به ازای تشکر از زحمتهای او، منت پذیرایی نکرده و رسم میزبانی به جا نیاورده خود را لحظه به لحظه بر سرش بگذارد و به جای احساس شرم از تن رنجور و نحیف میهمان و زخمهای عمیق مانده بر پیکرش و به جای تفقد و دلجویی و گوش دادن به درد دلهای او، هر آنچه توان دارد در آزار و ایجاد محدودیت و افزودن بر مشکلاتش به کار گیرد. کاری که در حق مهاجرین افغانستان انجام گرفت. با اتمام دوران سازندگی و شروع دوران به اصطلاح بالندگی، هر گونه فشاری که چه از لحاظ سیاسی و چه از لحاظ اقتصادی گریبان مسئولین نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را می‌گرفت، به واسطه یک مکانیسم نه چندان پیچیده، به ایجاد یک فشار و بحران جدید در رابطه را حضور و کار و تحصیل و معیشت و امنیت و ... مهاجرین منتج می‌شد. گاهی اوقات که نارضایتی مردم ناشی از بیکاری‌های حاصل از سوء مدیریت خود مسئولین، اوج می‌گرفت به عنوان یک راه حل سهل‌الوصول و ضربتی، حضور مهاجرین را به عنوان عامل بیکاری جلوه داده و با ایجاد یک معضل و اختلال تازه و اعمال فشار بر این مهاجرین، سعی در کاهش اعتراضات و تلطیف روانی ملت داشتند.

   شاید این نوعی ارضاء حس مهمان نوازی ملت مهمان دوست ایران است که گهگاهی از طریق رسانه‌ها، شاهد هجمه‌ای سراسری با انواع و اقسام بزرگنمایی‌ها و بستن تهمتهای ناروا به پای مهاجرین بی‌نوا هستیم که گاهی اوقات در کامل‌ترین نوع تجلی این مهمان‌نوازی‌ها، با جریاناتی شبیه داستان خفاش شب بر می‌خوریم که به همراه اتفاقات دیگری چون فاجعه اردوگاه سفیدسنگ و برخوردهای تند و بی‌محاسبه اخیر و ظلمهای مشابه، فرازی پر التهاب برای این به اصطلاح مهمانی رقم زدند.

   آری مهمان نباید در طول مهمانی احساس کمبود کند و باید از بهترین‌های موجود برخوردار شود اما همان گونه که در مرتبه بالاتر گاهی اوقات حقوق بشر و انسانیت که به نظر می‌رسد به طور کامل باید شامل حال تمام انسانهای روی زمین باشد، در مورد مهاجرین افغانستان اعمال نمی‌شود؛ نباید انتظار داشت که در سطحی پایین‌تر این‌ها مهمان خوانده شوند اما هیچ گاه درک نکنند ذره‌ای از مهمان بودن را!

خونها و عرقهای به هیچ انگاشته شده روزی فریاد خواهند زد!

حدود یک ماه است که بحث جدیدی به همراه چای در برخی محافل روشن یا خاموش فکری صرف می‌شود.

   درد و رنجی که انسانهای همیشه محکوم به کمترین‌ها و بدترین‌ها، در این روزها می‌کشند، البته با کمی پیاز داغ و چاشنی‌های سخنورانه و دیپلماتیک، ابزاری شده است برای استفاده انسانهای ضعیف و بی‌مقداری که تا به حال و شاید همین حالا، ذره‌ای ارزش برای این افراد (که امروز بساط بازارگرمی‌شان را فراهم کرده‌اند) و یا سرنوشت شومشان قائل نبودند و نیستند!

   آری به هر حال شانه‌های رنجور این خیل که از بد حادثه و از بی‌کفایتی و بی‌‌فکری امثال همین به ظاهر دلسوزان، به این حال و روز افتاده‌اند، امروز متحمل باری است که در ذره ذره سنگینی آن، سهم خیانتها و معامله‌گری‌ها و خودخواهی‌های امثال اینان که وصفشان می‌رود و خواهد رفت، مشهود و مبرهن است.

   آن از دانشجویان و طلاب و فرهنگیان و ... که خواب زمستانی‌شان را این سر و صداها به هم زده و با چشمانی پف کرده، تازه به تصویر محوی که بعد از بیدارشدنشان پدیدار شده، با کمال بهت خیره خیره نگاه می‌اندازند و طبق معمول گیج و منگ ، به دنبال مقصر این وضعیت می‌گردند و برخی از آنها عربده‌کشان سعی در انکار خواب بودن خود می‌کنند و با ایجاد هیاهو سعی در پنهان کردن سکوت سرد گذشته دارند.

   و این از مسئولین و وکلا و نمایندگان مردم که در طول ۵ تا ۶ سال گذشته علیرغم فرصت و امکانات مهیا شده از طرق مختلف، کاری جز ایجاد و تشدید سردرگمی و بحران و شائبه‌های ملت‌کُش در پیش نگرفتند و هم اکنون هم علی‌رغم شرایط بحرانی موجود، به جای اینکه به فکر علاجی عاجل برای این درد باشند به شدت از فرصت ایجاد شده برای تصویه کردن حسابهای گذشته خود و تقویت جایگاه جبهه‌ها و ائتلاف‌های مزخرف و بی‌فایده‌شان استفاده می‌کنند.

   در هفته اخیر بعد از به راه افتادن یک موج تبلیغاتی به نظر حساب شده، شاهد یک حرکت کاملا دقیق و حساب شده‌تر بودیم از سوی پارلمان افغانستان، که همانا استیضاح دو وزیر از کابینه افغانستان و در نهایت رای عدم اعتماد و کفایت به این دو وزیر بود.

  از قضا پیش‌گویان که از قدیم و از روی سنتی نانوشته با توجه به اوضاع کواکب و سیارات دست به پیش‌بینی اوج و حضیض اقتدار افراد می‌زنند، در ارتباط با تغییرات در کابینه فعلی، حدود یکی دو ماه قبل از این اتفاقات هشدارهایی می‌دادند. از آنجا که در افغانستان پیش‌گویی‌ها و وعده‌های بسیاری، دروغ از آب در آمده بود اهالی کابینه هر کدام با خیالی آسوده در مصاحبه‌های خود از بی‌اساس بودن این فال خبر می‌دادند.

  اما برخلاف تصورات این بار آب به نحوی گل‌آلود شد که بی‌کارترین نهادهای صید ماهی، بزرگترین ماهی را توانستند صید کنند.

   آری پارلمان افغانستان که تا به حال به جز  خرید و فروش بر سر تایید کابینه پیش‌نهادی آقای کرزی بعد از انتخابات پارلمانی، تعیین دست مزد و مزایای نمایندگان پارلمان که از قضا شامل خودشان میشد، تصویب بدون تاثیر و مطالعه و کارشناسی بودجه دو سال اخیر افغانستان، تصویب طرح جنجال برانگیز مصالحه ملی که باز هم نانی بود قرض داده شده به خودشان(!) و چند بحث عبث دیگر، هیچ قدمی در راستای بهبود اوضاع ملت برنداشته بودند، طی یک حرکت ناشیانه دیگر اما این بار با ظاهری پوپولیستی و عوام‌فریبانه دست به سلب مسئولیت دو وزیر ذیربط مسائل فعلی زد.

   و باز از قضا، در این سناریو هم نقش فعال و دامنه دار جریانات به اصطلاح ملی و باز هم بالطبع، البته، شاید، دست پنهان یکی دو کشور دوست و برادر(!) کاملا جلوه می‌نماید.

   گذشته از توهماتی که در افغانستان فضای توطئه را بسیار واقعی برایمان می‌نمایاند، جای این سئوال کاملا واقعی باقی است که آیا کنار گذاشتن این افراد، قدمی به حساب می‌آید در جهت بهبود اوضاع و شرایط کنونی؟

   یا به عبارت دیگر در وضعیت اضطراری موجود، زمانی که صرف مجادلات و مشاجرات بر سر این جابجایی‌ها و یا تعیین جایگزین برای این افراد می‌شود، برای مهاجرینی که در حال حاضر هر دقیقه برایشان سالها می‌گذرد چه هزینه و عواقبی به بار خواهد آورد؟

   به نظر می‌آید انتقادات ناشی از نبود نظارت مستمر و عدم تعیین چارچوب و روش صحیح اجرایی در خصوص مسئله مهاجرین و عدم تعیین راهکارهای قانونی و عدم پی‌گیری اجرایی شدن آن در این مورد، چالشی است که گریبان پارلمان افغانستان را بیشتر از هر کس دیگر در این برهه باید بگیرد.

¤ نوشته شده در ساعت 22:22 توسط ابراهيم جعفري

بودجه، دولت و پس دادن نصف آن